DAF is een van de meest herkenbare namen in de Nederlandse auto-industrie. Het merk staat voor twee dingen: de innovatieve Variomatic transmissie die rijden zonder schakelen mogelijk maakte, en de robuuste vrachtwagens die tot op de dag van vandaag Europese wegen bevolken. De weg van bescheiden aanhangwagenfabrikant naar internationaal truckmerk is een verhaal van doorzettingsvermogen en slimme technologische keuzes.
Het begin: Hub van Doorne in Eindhoven
Hub van Doorne richtte in 1928 in Eindhoven zijn eerste bedrijfje op voor de reparatie en productie van aanhangwagens. Zijn broer Wim voegde zich later bij het bedrijf. De gebroeders Van Doorne hadden een pragmatische instelling: ze bouwden wat de markt nodig had. In de jaren dertig groeide de vraag naar transportoplossingen, en DAF — Van Doorne’s Aanhangwagenfabriek — groeide mee.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog produceerde het bedrijf materialen die ook bruikbaar waren voor de bezetter, iets wat na de bevrijding tot enige wrijving leidde. Toch wist DAF de oorlog door te komen en kon het bedrijf in de naoorlogse periode de wederopbouw meemaken.
De Variomatic — een revolutionair idee
De grootste technologische bijdrage van DAF aan de autohistorie is de Variomatic, een continu variabele transmissie (CVT) die in 1958 werd geïntroduceerd met de DAF 600. De Variomatic werkte met twee rubberen riemen die liepen over kegelpoelie’s die hun diameter aanpasten afhankelijk van de rijsituatie — zonder vaste versnellingen, zonder koppeling.
Het resultaat was een auto waarbij de bestuurder alleen gas en rem hoefde te bedienen. Dit was een revelatie voor mensen die moeite hadden met handschakelen, voor ouderen en voor stadsgebruik. Bijzondere eigenschap: de Variomatic gaf een vrijwel identieke overdrachtsverhouding vooruit als achteruit, waardoor een DAF even snel achteruitreed als vooruit. Dit leidde tot de beroemde aprilgrap waarbij DAF zou meedoen aan de Formule 1 door achterwaarts te rijden — maar ook tot legendarische verhalen over Tulpenrally-deelnemers die hun DAF achteruit de berg op reden.
De personenauto’s van DAF
De DAF 600 was de eerste personenauto van het merk, geïntroduceerd in 1958. De kleine tweecilinder met 590cc luchtgekoelde boxermotor leverde 22 pk, voldoende voor de lichte carrosserie van minder dan 600 kilogram. De auto werd een verkoopsucces, met name in Nederland en de ons omringende landen.
De opvolger, de DAF 750 (later DAF 30), had een grotere motor en minder gestileerde carrosserie. De DAF 44 (1966) was een verdere stap voorwaarts: moderner van lijn, meer ruimte binnenin. De DAF 55 (1967) gebruikte een Renault-motor van 1.100cc en wist daarmee internationaler te concurreren. De DAF 66 (1972) was het laatste echte DAF-model en gold als de meest volwassen versie in de reeks.
Overname door Volvo
In 1973 nam Volvo een meerderheidsbelang in DAF’s personenauto-divisie. Doel was het versterken van het Volvo-assortiment in het kleinere segment. De DAF 66 werd voortgezet als Volvo 66, en de opvolger DAF 77 groeide uit tot de Volvo 343 — een model dat in Nederland beter bekend was als “de 66” of gewoon “de 343”.
De productie van personenauto’s onder de naam DAF eindigde definitief in de late jaren zeventig. De fabriek in Born (Limburg) ging over naar Volvo Cars en produceerde jarenlang Volvo-modellen.
DAF Trucks — de doorlevende erfenis
Terwijl de personenauto-tak verdween, bleef de vrachtwagentak van DAF zelfstandig actief en groeide uit tot een internationale speler. In 1996 werd DAF Trucks definitief overgenomen door het Amerikaanse PACCAR, dat ook Kenworth en Peterbilt in zijn portfolio had. Onder PACCAR bleef DAF Trucks opereren vanuit Eindhoven en werd het productiegamma uitgebreid en gemoderniseerd.
De DAF XG+ en XF zijn moderne topmodellen die regelmatig Europese vrachtwagenprijzen wonnen. De fabriek in Eindhoven en de assemblagelijn in Westerlo (België) produceren nog steeds DAF-vrachtwagens voor de wereldmarkt.
Veelgestelde vragen over DAF
Wat was de Variomatic van DAF?
De Variomatic was een continu variabele transmissie (CVT) zonder vaste versnellingen, geïntroduceerd in 1958. De transmissie paste automatisch de overbrengingsverhouding aan via rubberen riemen op kegelpoelie’s.
Wanneer stopte DAF met het produceren van personenauto’s?
De productie van personenauto’s onder de merknaam DAF stopte eind jaren zeventig, nadat Volvo een meerderheidsbelang had genomen in de personenauto-divisie.
Bestaat DAF nog?
Ja. DAF Trucks is nog actief als vrachtwagenproducent, eigendom van het Amerikaanse PACCAR. De fabriek staat in Eindhoven.
Klopt het dat een DAF even snel achteruit reed?
De Variomatic gaf een bijna identieke overdrachtsverhouding in achteruitversnelling als in vooruitversnelling, waardoor een DAF theoretisch vergelijkbare achteruitsnelheden kon bereiken. In de praktijk was de topsnelheid achteruit iets lager, maar de anekdotes zijn niet volledig verzonnen.
Welk DAF-model is het meest geliefd bij verzamelaars?
De DAF 600 en vroege DAF 44 zijn populaire collectors-items. De DAF 55 Coupe, een sportief aandoende variant, is zeldzamer en krijgt doorgaans hogere waarden op klassiekermarkten.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
