De Tomaso is een van de meest intrigerende namen uit de Italiaanse autogeschiedenis. Opgericht in 1959 door de Argentijns-Italiaanse ondernemer Alejandro de Tomaso in Modena, combineerde het merk Italiaans karosseriewerk met krachtige Amerikaanse V8-motoren — een formule die het ook bij Shelby Cobra en Sunbeam Tiger succesvol was. De geschiedenis van De Tomaso is een reeks van technische ambities, commerciële ups en downs en uiteindelijk een einde in mineur.
Alejandro de Tomaso: een ongewone oprichter
Alejandro de Tomaso werd geboren in Buenos Aires in 1928. Hij racete in de jaren vijftig in Argentinië, emigreerde naar Italië en vestigde zich in Modena, het epicentrum van de Italiaanse sportautoschouw. Naast zijn autobedrijf verwierf hij later ook aandelen in Maserati en Innocenti, wat hem een invloedrijke positie in de Italiaanse auto-industrie gaf. Zijn managementstijl was eigenzinnig — hij stuurde meerdere keren zijn merken in een andere richting dan investeerders en marktanalysten verwachtten.
Vallelunga (1963–1968)
De eerste echte De Tomaso-productieauto was de Vallelunga, een compacte middenmotor-sportwagen met een Ford-Cortina viercilinder motor van 1,5 liter. Met een carrosserie van Ghia en een chassis in stalen buizenconstructie was de Vallelunga een technisch interessant maar beperkt product. Er werden circa 50 exemplaren gebouwd — genoeg voor de homologatie voor racedoeleinden, maar geen commercieel succes.
Mangusta (1967–1971)
De Mangusta was de eerste De Tomaso die internationaal de aandacht trok. Met een Ford V8-motor van 4,7 liter (289 ci) middenin geplaatst en een opvallende carrosserie van Giugiaro (toen werkzaam bij Ghia) was dit een auto die op alle autoshows voor opschudding zorgde. De naam Mangusta — mongoes — was een knipoog naar de Cobra van Shelby: de mongoes is de enige die een cobra aankan.
Technisch had de Mangusta een probleem: de gewichtsverdeling was ongunstig met te veel gewicht achteraan, wat het rijgedrag bij de limiet uitdagend maakte. Toch werden 401 exemplaren verkocht, voornamelijk in de VS via Ford-dealers. De Mangusta was het eerste model waarvoor De Tomaso een distributieovereenkomst met Ford sloot.
Pantera (1971–1993)
De Pantera is het meest succesvolle en langlebige De Tomaso-model. Gebouwd in samenwerking met Ford, was de Pantera in de VS verkrijgbaar via Lincoln-Mercury-dealers. De productieaantallen waren voor De Tomaso-verhoudingen aanzienlijk: in de beginperiode tot 1974 werden meer dan 5.000 exemplaren verkocht.
De Pantera gebruikte een Ford Cleveland V8-motor van 5,8 liter (351 ci) met, afhankelijk van de uitvoering, 248 tot 330 pk. De middenmotor layout gaf goede gewichtsverdeling en de carrosserie van Tom Tjaarda via Ghia was elegant en toch sportief. Na het vertrek van Ford als partner in 1974 — mede door de oliecrisis — ging De Tomaso zelfstandig door met de Pantera voor de Europese markt.
De Pantera GT4, GTS en de latere GT5 en GT5-S waren race- en hoge-prestatievarianten. De allerlaatste Pantera’s uit de vroege jaren negentig hadden 305 pk. In totaal werden meer dan 7.200 Pantera’s gebouwd.
Deauville (1970–1988) en Longchamp (1972–1989)
Naast de sportauto’s wilde Alejandro de Tomaso ook de luxemarkt bedienen. De Deauville was een vierdeurs sedan met Ford V8-motor, qua concept vergelijkbaar met de Ferrari 365 GT4 2+2. De carrosserie was van Ghia. Het model verkocht bescheiden — circa 250 exemplaren in 18 jaar.
De Longchamp was een coupé-variant op hetzelfde platform, iets sportiever van karakter. Met een Ford V8-motor en een elegante Ghia-carrosserie was het een bijzondere gran turismo, maar ook dit model vond slechts circa 409 kopers.
Guarà (1993–2004)
De Guarà was de vervanger van de Pantera. Met een BMW M5-motor van 4,0 liter en 350 pk was dit een krachtige gran turismo in een modern jasje. De productie bleef beperkt tot circa 50 exemplaren — een bijzondere rariteit. De Guarà bood een keuze uit coupé- en spidercarrosserie.
Einde en hergeboorte
Alejandro de Tomaso overleed in 2003. Na zijn dood werd geprobeerd het merk nieuw leven in te blazen. In 2012 verscheen de De Tomaso Pantera opnieuw als conceptauto op de autobeurs van Genève, met een 5,0-liter Ford V8 en 700 pk. Dit project van de nieuwe eigenaren liep op niets uit. Een derde poging tot hergeboorte, met een meerderheidsbelang van Chinese investeerders, resulteerde in de P72 (2019) — een retro-sportwagen die qua ontwerp teruggreep op de Pantera. Of de P72 ooit in productie gaat, is onzeker.
Veelgestelde vragen over De Tomaso
Welke motor gebruikte de De Tomaso Pantera?
De oorspronkelijke Pantera (1971–1993) gebruikte een Ford Cleveland V8 van 5,8 liter (351 ci) met 248 tot 330 pk, afhankelijk van specificatie en bouwjaar.
Hoeveel Pantera’s zijn er gemaakt?
In totaal zijn er meer dan 7.200 De Tomaso Pantera’s gebouwd, waarvan het grootste deel in de eerste productiefase (1971–1974) via Ford-dealers in de VS werd verkocht.
Is De Tomaso nog actief?
Het merk bestaat formeel nog, maar serieproductie is gestopt. De P72-conceptauto verscheen in 2019 maar het is onduidelijk of dit ooit een productiemodel wordt.
Welke carrossiers werkten voor De Tomaso?
Ghia, Giugiaro en Tom Tjaarda waren de voornaamste ontwerpers. Ghia was in de De Tomaso-periode jarenlang in handen van het bedrijf zelf.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
