NAG: van elektrische wagens tot klassieke Berliner sportwagens
NAG — voluit Neue Automobil-Gesellschaft — was een Duits automerk dat zijn wortels had in de elektrische voertuigindustrie van de negentiende eeuw. Het bedrijf evolueerde naar een volwaardige producent van benzine-aangedreven personenwagens en vrachtwagens, en was actief van 1902 tot 1934. Hoewel NAG vandaag nauwelijks meer dan een voetnoot is in de bredere autogeschiednis, produceerde het bedrijf een aantal technisch interessante en voor die tijd respectabele modellen.
Voorgeschiednis: AEG en elektrische rijtuigen
De voorloper van NAG was een tak van het grote elektrotechnische concern AEG — Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft. AEG experimenteerde in de jaren negentig van de negentiende eeuw met elektrische voertuigen. Uit deze activiteiten groeide in 1902 de Neue Automobil-Gesellschaft, die zich richtte op de productie van benzine-aangedreven auto’s voor de civiele markt.
De oprichting van NAG viel samen met een periode van snelle groei in de Duitse automobielindustrie, waarbij Berlijn een van de centra was naast München en Stuttgart.
Modellen en productiereeks
NAG produceerde in zijn bestaan een breed scala aan wagens, van kleine toerwagens tot sportievere modellen:
- NAG 6 PS (1902–1904) – een vroeg model met een tweetakt tweecilinder motor, waarmee NAG de overgang naar benzine-aandrijving inzette
- NAG 8/24 PS – een middenklasse toerwagen met viercilinder motor, populair bij de Berlijnse burgerij in de vroege twintigste eeuw
- NAG 14/40 PS – een grotere, krachtiger model voor gezins- en zakelijk gebruik, met zescilinder motor in sommige varianten
- NAG Type C4b – een van de sportievere modellen, ingezet bij vroege Europese motorsportevenementen in de jaren tien en twintig
- NAG Protos – een bijzonder hoofdstuk: NAG nam via de overname van Protos (1926) een ander Duits merk over, dat daarvoor al bestond als zelfstandig merk
Motorsportambities
NAG nam in de vroege jaren van zijn bestaan deel aan motorsportevenementen, waaronder lange-afstandsritten die in die tijd populair waren als bewijs van mechanische betrouwbaarheid. Een NAG nam in 1908 deel aan de befaamde New York–Parijs race, een extreme test van duurzaamheid over duizenden kilometers onverharde wegen.
Overname en einde
In de jaren twintig en vroege dertig had NAG te lijden onder de economische crisis en de consolidering van de Duitse auto-industrie. In 1931 fuseerde NAG met de vrachtwagenfabrikant Büssing. De gecombineerde onderneming concentreerde zich op vrachtwagens en bussen, en de productie van personenwagens onder de NAG-naam werd gestaakt. Officieel eindigde de NAG-autotak in 1934.
Erfenis
NAG-auto’s zijn vandaag zeldzame veteraanwagens die incidenteel opduiken bij gespecialiseerde musea en privécollecties. De auto’s zijn representatief voor de vroege Berlijnse auto-industrie en voor de ingenieuze, maar uiteindelijk kwetsbare positie van kleinere constructeurs in een markt die snel consolideerde.
Veelgestelde vragen over NAG
Wat betekent de afkorting NAG?
NAG staat voor Neue Automobil-Gesellschaft — Nieuwe Automobiel-Maatschappij — het Berlijnse bedrijf dat de auto’s produceerde.
Hoe lang was NAG actief?
NAG was als autoproducent actief van 1902 tot 1934, een periode van ruim dertig jaar.
Welke relatie had NAG met AEG?
NAG groeide voort uit een tak van het grote elektrotechnische concern AEG, dat in de jaren negentig experimenteerde met elektrische voertuigen.
Met welk bedrijf fuseerde NAG?
NAG fuseerde in 1931 met vrachtwagenfabrikant Büssing. De gecombineerde onderneming legde zich daarna toe op bedrijfsvoertuigen.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
