Smart is een van de opmerkelijkste merken in de recente autogeschiedenis. De compacte stadswagens van dit Duits-Zwitserse project veranderden het denken over mobiliteit in drukke binnensteden. Van een onverwachte samenwerking tussen een horlogefabrikant en een autoconglomeraat groeide Smart uit tot een erkend elektrisch merk met mondiale ambities.
Het Swatch-concept: de kiem van een nieuw idee
In de jaren tachtig droomde Nicolas Hayek, oprichter van Swatch, van een compacte, goedkope en milieuvriendelijke auto die naadloos paste bij het stedelijk leven. Hayek noemde het concept de “Swatchmobile”: een kleine twee-zitter met een laag verbruik, eenvoudige mechaniek en de kleurrijke uitstraling die Swatch tot een trendsetter had gemaakt in de horlogewereld.
Hayek zocht een partner met productiecapaciteit en technische expertise. Na gesprekken met Volkswagen sloot hij in 1994 een akkoord met Mercedes-Benz, dat zelf op zoek was naar een instapmodel voor de Europese stedelijke markt. Beide partijen richtten de joint venture Micro Compact Car AG (MCC) op. De productielocatie werd een hypermoderne fabriek in Hambach, de Elsas, strategisch gelegen vlakbij de Frans-Duitse grens.
Lancering van de Smart city-coupé (1998)
In oktober 1998 rolde de eerste Smart city-coupé van de band. De auto was 2,50 meter lang — de kortste productieauto op vier wielen in zijn segment — en bood ruimte aan twee inzittenden plus bagage. De Tridion-veiligheidscel van staal droeg het koetswerk van kleurrijke kunststofpanelen die eenvoudig konden worden verwisseld. Technisch zat onder de kap achteraan een driecilinder turbomotor van 599 cc met 45 pk, gekoppeld aan een geautomatiseerde versnellingsbak.
Swatch trok zich al snel terug uit het project nadat meningsverschillen over de richting te groot werden. DaimlerChrysler nam de volledige zeggenschap over in 1998. De naam werd aangepast: het acroniem Smart staat voor Swatch Mercedes ART.
Uitbreiding van het gamma: ForTwo, ForFour en cabriolet
De city-coupé evolueerde in 2002 naar de Smart ForTwo, een naam die de twee zitplaatsen benadrukte. In 2004 verscheen de Smart ForFour, een vierdeurs compact model op een platform dat het merk deelde met de Mitsubishi Colt. Hoewel de ForFour qua rijdynamiek werd gewaardeerd, bleek de markt weinig behoefte te hebben aan een vierpersoons Smart — een tegenstrijdigheid in het merkimago. In 2006 werd de ForFour al gestaakt.
De cabrioletversie van de ForTwo bleef wel succesvol en behoorde jarenlang tot de bestverkopende open auto’s van Europa. De combinatie van het compacte formaat, de lage aanschafprijs en het open rijden sloeg aan bij een breed publiek, van studenten tot senioren.
Tweede generatie (2007) en derde generatie (2014)
In 2007 introduceerde Smart de tweede generatie ForTwo met een grotere carrosserie, een verfijnd interieur en een verbeterde transmissie. De geautomatiseerde bak bleef een punt van kritiek vanwege het schokkerige schakelgedrag bij sportiever rijden, maar bood in stadsdrukte conveniente bediening.
De derde generatie volgde in 2014. Opvallend: Smart en Renault gingen een technisch partnerschap aan. De nieuwe ForTwo deelde zijn platform met de Renault Twingo. Voor het eerst verscheen ook een vierpersoons versie — opnieuw een ForFour — nu op hetzelfde platform als de Twingo. Beide auto’s werden in de Renault-fabriek in Novo Mesto, Slovenië, geproduceerd. De samenwerking leverde schaalvoordelen op en verbeterde de rijdynamiek dankzij de achterwielaandrijving.
Elektrisch: de toekomst van Smart
Smart had al vroeg elektrische varianten, maar de definitieve overstap naar volledig elektrisch volgde in 2020. In dat jaar kondigde het moederbedrijf Daimler aan dat alle nieuwe Smart-modellen voortaan uitsluitend elektrisch zouden zijn. Tegelijkertijd sloot Daimler een joint venture met Geely, de Chinese autogroep achter Volvo en Polestar. De nieuwe entiteit, Smart Automobile Co., heeft haar hoofdkantoor in China en lanceert daar modellen die wereldwijd worden verkocht.
In 2022 verscheen de Smart #1, een compacte elektrische SUV die qua formaat een heel ander segment bestrijkt dan de klassieke ForTwo. Met een actieradius van ruim 400 kilometer en moderne rijhulpsystemen richt het nieuwe Smart zich op een jongere, technologisch georiënteerde doelgroep. In 2023 volgde de Smart #3, een grotere crossover met een sportievere koetswerkvorm.
Productie en verkoopcijfers
Tussen 1998 en 2019 produceerde Smart meer dan 2,5 miljoen ForTwo-exemplaren. De stadsauto was in zijn hoogtijdagen goed voor circa 130.000 verkopen per jaar in Europa. Na de overstap naar elektrisch en de herpositionering richting de Chinese markt verschuiven de groeiverwachtingen naar Azië, waar de vraag naar compacte EV’s sterk toeneemt.
Modellenoverzicht Smart
- Smart city-coupé (1998–2002): eerste productieversie, 599 cc turbomotor
- Smart ForTwo (2002–heden): kernmodel, twee zitplaatsen, beschikbaar als coupé en cabriolet
- Smart ForFour (2004–2006): eerste versie, platform Mitsubishi Colt
- Smart ForFour (2014–2019): tweede versie, platform Renault Twingo
- Smart EQ ForTwo / EQ ForFour (2017–2019): volledig elektrische versies derde generatie
- Smart #1 (2022–heden): compacte elektrische SUV, joint venture Daimler-Geely
- Smart #3 (2023–heden): elektrische crossover coupé
Veelgestelde vragen over Smart
Wie maakt Smart tegenwoordig?
Smart is een joint venture tussen Mercedes-Benz (Daimler) en de Chinese Geely-groep. De nieuwe modellen — #1 en #3 — worden ontworpen in Europa maar geproduceerd in China. Daimler bezit 50 procent van de nieuwe entiteit, Geely de andere helft.
Wat is het verschil tussen de Smart ForTwo en de ForFour?
De ForTwo is een tweezitter met een lengte van circa 2,70 meter (derde generatie). De ForFour is een vierdeurs model van circa 3,50 meter lengte met vier volwaardige zitplaatsen. De derde generatie ForFour deelt zijn platform met de Renault Twingo.
Zijn Smart-auto’s betrouwbaar?
De betrouwbaarheid varieert per generatie. De eerste generatie had aanvankelijk problemen met de geautomatiseerde bak, die in latere updates werden aangepakt. De derde generatie scoort in grote testpanels gemiddeld tot goed op betrouwbaarheid. Regelmatig onderhoud blijft bij elke auto vereist.
Hoe ver rijdt een elektrische Smart?
De klassieke Smart EQ ForTwo haalde een WLTP-bereik van circa 135 kilometer. De nieuwe Smart #1 haalt afhankelijk van de uitvoering 315 tot 440 kilometer WLTP. De Smart #3 biedt vergelijkbare actieradii.
Is Smart nog te koop in Nederland?
Ja, Smart is actief op de Nederlandse markt. De nieuwe #1 en #3 worden via officiële dealers aangeboden. Geïnteresseerden kunnen ook terecht bij de Smart-website voor configuratie en proefritaanvraag.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
