Vanden Plas: van Belgische koetsenbouwer tot Brits luxemerk
Vanden Plas is een naam met een dubbele identiteit in de autogeschiedenis. Aan de ene kant is er de Belgische koetsenbouw-traditie van het geslacht Vanden Plas, dat in het vroege twintigste-eeuwse Europa carrosserieën bouwde voor luxe chassissen van Bentley, Daimler, Rolls-Royce en andere prestige-merken. Aan de andere kant is er het Britse automerk Vanden Plas, dat een fusie-product was van de naoorlogse Britse auto-industrie en dat luxe personenwagens produceerde voor een welgesteld publiek dat niet de volledige Rolls-Royce-prijs wilde betalen.
De oorsprong ligt in België. Hubert Vanden Plas richtte in Brussel een koetsenbouw-atelier op in de late negentiende eeuw. Zijn neven ontwikkelden het bedrijf tot een gerenommeerde carrosserie-bouwer die in de jaren tien en twintig van de twintigste eeuw werkte voor de meest prestigieuze merken van die tijd. In 1913 vestigde het bedrijf een Brits filiaal in Kingsbury, Londen — een locatie die later centraal zou staan in de Britse geschiedenis van de naam.
De Britse vestiging en overname
Het Britse filiaal van Vanden Plas groeide uit tot een zelfstandige koetsenbouwer die werkte voor Britse klanten met Bentley- en Rolls-Royce-chassis. In 1946 werd het bedrijf overgenomen door de Austin Motor Company — een van de grote Britse autofabrikanten die na de Tweede Wereldoorlog probeerden hun positie te consolideren. Austin zag in Vanden Plas een kans om een luxe-sub-merk op te bouwen dat premium-modellen kon leveren zonder een nieuw merk van de grond af op te bouwen.
De eerste Vanden Plas-personenwagen die Austin uitbracht was de Princess, een lange limousine op basis van het Austin A135-chassis. De Princess-naam zou decennialang verbonden blijven met Vanden Plas. De auto was uitgerust met rijke interieur-materialen: walnotenhout-fineer voor de instrumentendoorsnede, lederbekledingen en een luxueus, stil interieur dat nadrukkelijk afstand nam van de meer gewone Austin-modellen.
Fusies en British Leyland
De naoorlogse Britse auto-industrie kenmerkte zich door een golf van fusies. Austin fuseerde met Morris tot British Motor Corporation (BMC) in 1952. BMC fuseerde verder met Jaguar en andere merken tot British Motor Holdings, dat in 1968 fuseerde met Leyland tot British Leyland (BLMC). Vanden Plas bleef als subbrand bestaan door al deze fusies heen, maar de identiteit vervaagde geleidelijk.
De 4-Litre R van 1964-1968 was een van de meest ambitieuze Vanden Plas-producten: een grote sedan met een Rolls-Royce-motor (de 4-liter F6-motor die ook in de Bentley S3 werd gebruikt). De combinatie van een luxueus Vanden Plas-interieur met Rolls-Royce-mechaniek was technisch indrukwekkend maar commercieel niet bijzonder succesvol: de prijs was hoog en de markt smal.
De 1300 en 1500: kleinere luxemodellen
In de jaren zestig nam Vanden Plas een onverwachte wending: de 1300 (1963) was een luxe versie van de Mini-gebaseerde Austin/Morris 1100. Dezelfde compacte mechaniek als de Mass-markt auto, maar met een Vanden Plas-afwerking: houten dashboard, leerbekledingen en een rustiger interieur. Dit model was populair en bewees dat de Vanden Plas-naam ook werkte op kleinere, toegankelijkere auto’s.
De Vanden Plas 1500 (1974-1980) volgde hetzelfde principe met de grotere 18-22-serie als basis. Beide modellen vertegenwoordigen een unieke combinatie van kleine Britse auto-prakticaliteit met een laagdrempelig stukje luxury.
Einde van de productie
Na de reorganisatie van British Leyland in de late jaren zeventig en de oprichting van Austin-Rover Group in 1982, verdween de Vanden Plas-naam geleidelijk. Het laatste model was de Princess limousine die nog tot in de jaren tachtig werd geproduceerd voor officieel gebruik. De naam wordt vandaag de dag niet meer gebruikt voor nieuwe modellen, maar leeft voort in de herinnering van Britse klassiekerliefhebbers en in de bescheiden markt voor goed onderhouden exemplaren.
Veelgestelde vragen over Vanden Plas
Waar begon Vanden Plas?
Vanden Plas begon als een Belgische koetsenbouwer in Brussel, opgericht door Hubert Vanden Plas. In 1913 werd een Brits filiaal geopend in Kingsbury, Londen.
Wat is het meest bekende Vanden Plas-model?
De Vanden Plas Princess in verschillende generaties is het meest bekende model. De 4-Litre R met Rolls-Royce-motor is het technisch meest ambitieuze model.
Wanneer stopte Vanden Plas?
De productenaam Vanden Plas verdween geleidelijk in de jaren tachtig na de reorganisaties van British Leyland en Austin-Rover Group.
Is er een verbinding tussen Vanden Plas en hedendaagse merken?
Nee, de merknaam Vanden Plas is niet meer actief. De erfenis leeft voort in de Britse klassiekerwereld en bij liefhebbers van naoorlogse Britse luxe-auto’s.
Is de Vanden Plas 1300 een gewilde klassieker?
Ja, de 1300 heeft een trouwe aanhang door zijn unieke combinatie van compacte afmetingen en luxueuze afwerking. Goed bewaard exemplaren zijn gewild bij Britse klassieker-liefhebbers.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
